Sprakeloos in de Buurt van Tom Lanoye

22 oktober 2010 at 15:54 Plaats een reactie


Café 't Glazen Dak, de pleisterplaats bij uitstek tijdens Sprakeloos in de Buurt. foto: Paul De Malsche

Literaire wandelingen, theatermonologen, dansmatinees en een gesloten volkscafé dat even herrijst: de Sint-Niklase Elisabethwijk ademt nog tot maandagavond op het ritme van Sprakeloos in de Buurt, een project naar de roman van Tom Lanoye. “Toch is dit vooral een ode aan de buurt”, zegt buurtwerkster Siri Van Hove.

“En dit is het relaas van een beroerte, vernietigend als een inwendige blikseminslag, en van de tergende aftakeling die zich daarna twee jaar lang voltrok aan een vijfvoudig moederdier en amateuractrice eersteklas.” Zo begint Sprakeloos, waarin Tom Lanoye meer dan 350 bladzijden lang zijn moeder Josée Verbeke opschrijft. Het is een ode zoals wij er nog maar weinig gelezen hebben. Zelfs die voor drievierde witte cover! Geen flaptekst, geen quotes, geen auteursfoto, enkel een beeld van Lanoye’s moeder en een alleszeggende titel.

Decor van het boek is de wijk rond de Antwerpse Steenweg, waar Lanoyes ouders een half leven lang een beenhouwerij hielden. Sprakeloos is dus ook een tijdsdocument. Een kroniek van socialistische en christelijke harmonieën, turnkringen, worstenkraampjes en talentenjachten tijdens het buurtfeest. En een schets van Dikke Liza en haar nichtje Zot Lucienneke, Eddy De Gazettenman, Willy De Schoenmaker, en onze favoriet Elvis – “zingen kon hij niet, maar hij had bakkebaarden en een hang naar Mustangs en oude Mercedessen.  Hij kon ze niet betalen, maar dat belette hem niet ze te kopen”.

Tientallen buurtbewoners werken mee

Toen Sprakeloos vorig jaar rond deze periode verscheen, ging dat ook in de Elisabethwijk niet onopgemerkt voorbij. Buurtbewoner Paul De Malsche kwam op het idee om “iets” te doen met het boek. Twaalf maanden later is dat “iets” uitgemond in een programma dat je bijna naast dat van een gemiddeld Elsschotweekend kan leggen. Groot verschil met de Elsschotactiviteiten: Sprakeloos in de Buurt is in elkaar gebokst door een buurtwerking. Tussen de dertig en veertig wijkbewoners droegen op een of andere manier hun steentje bij.

“Helemaal in het begin kwam er nochtans weinig reactie op flyers en op een latere oproep in de Stadskroniek, het informatieblad van de stad Sint-Niklaas”, zegt buurtwerkster Siri Van Hove, als we haar zeggen onder de indruk te zijn van het aantal affiches dat in de wijk hangt. “Pas toen we met een groep vrijwilligers deur aan deur zijn gaan aanbellen en de mensen echt zijn beginnen aanspreken, is de bal beginnen rollen. Plots had iedereen nog ergens wel foto’s op zolder liggen of kende hij vrienden die ergens foto’s moesten hebben liggen.”

De foto’s vormen samen met de filmpjes, geluidsfragmenten van interviews en citaten uit het boek het hart van een tentoonstellingsparcours, dat je langs negen verschillende locaties gidst, van de Paterkerk tot de huizen van de families Mechiels en Huys en van café Den Toerist tot Slagerij Reinaert en turnclub Kracht & Geduld.

Maar we zouden de architectuurwandeling, de monoloog ‘Ons stoatjen’van Helga Collyn (in haar ouderlijk huis), de matinee met Bob Benny, de theatermonoloog Kartonnen Dozen (in de parochiezaal) en de voorleesmarathon van 86 buurtbewoners nog vergeten. Daar hebben we ook een goede reden voor: die zijn stuk voor stuk voorbij of volzet. U kan dit weekend enkel nog het parcours volgen en met wat geluk de literaire wandeling.

Café ’t Glazen Dak

“Maar soit het ging over Sidonie. Die stond in Café Het Glazen Dak als een indiaan rond een kampvuur te dansen op het houten paneel dat ’s avonds ter bescherming over de biljarttafel werd gelegd. Haar handtas in de ene hand, en de ene na de andere knie weinig elegant optillend, overwinningskreten ten beste gevend. Ze had gewonnen met de Prior pronostiek. ‘Hoerenchance!’ riep ze nu en dan, al flink beschonken.”

Centraal punt van het project is café ’t Glazen Daksken. Ooit een van de negen cafés op de Antwerpse Steenweg, daarna het lot gevolgd van zeven voorgangers en failliet gegaan, maar voor Sprakeloos in de buurt dus even herrezen.

Als metafoor voor de Elisabethwijk kan dat tellen. Niet dat het een “probleemwijk” is. Maar: buren die elkaar beter leren kennen, oudere bewoners die heropleven, jongeren én ouderen die aan het lezen slaan, de plaatselijke middenstand die hapjes levert: Sprakeloos in de buurt is een Bond Zonder Naam-spreuk in ’t echt, en laat daar alle liefde uit klinken. Of hoe de buurtwerking een wijk optilt. Lanoye mag fier zijn op zijn geboortewijk.

Thomas Blommaert

Entry filed under: Boeken, Theater. Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .

Open Forumdag: diversiteit en erfgoed in Genk Boek-Muziek: Het Paradijs (Bart Moeyaert)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Welkom op de blog van Visie! Hier vind je…

films
boeken
theater
expo’s
vakantie- en actietips
jeugd
Ideeën of een reactie? Laat ze zeker achter!

Aantal bezoekers

  • 208,584 bezoekers

%d bloggers op de volgende wijze: