Boek: Over het kanaal (Annelies Beck)

7 april 2011 at 02:40 2 reacties


Wanneer in 1914 de Eerste Wereldoorlog op uitbreken staat, vlucht Aalstenaar August Keppens met zijn twee broers en 10.000 andere Belgen naar het Schotse Glasgow. Tot aan Kerstmis 1914, zo is de bedoeling. Het draait lichtjes anders uit: een Grote Oorlog laat zich niet beslechten op een paar maanden. Nadat ze het verhaal al eens probeerde te reconstrueren in het Canvas-programma Verloren land, heeft achterkleindochter, historica en VRT-journaliste Annelies Beck er met Over het Kanaal ook een verdienstelijke roman over geschreven.

Een roman, inderdaad. Maar dus één die gebaseerd is op waargebeurde feiten. De mix tussen fictie en non-fictie gaf Beck de kans om buiten de lijntjes van het relaas van haar overgrootvader te kleuren. Waardoor Over het Kanaal méér is geworden dan een oefening in het afstoffen van een vergeten vaderlandse geschiedenis.

Want even interessant zijn de figuren die ze in haar boek borstelt, en de manier waarop ze reageren op die jarenlange crisissituatie. “Ik heb een verhaal geschreven zoals het zou kunnen gebeurd zijn”, zegt ze in een interview dat deze week in Visie staat.

In no time volwassen

Neem nu het hoofdpersonage van Over het Kanaal, Marie Claes, die zoals het gros van de figuren uit het boek ook echt heeft rondgelopen in Schotland, en August Keppens ook echt gekend heeft. Ze steekt in de zomer van 1914 het Kanaal over, mét haar ouders maar zonder haar broer Charles. Op verlof, zo drukken ma en pa haar op het hart.

Maar Marie is geen uil, merkt snel dat Glasgow geen normaal vakantiedecor is en heeft al even snel door dat haar teerbeminde broer aan het front zit. Het gevoel dat de volwassenen in haar omgeving haar niet voor vol aannemen, haar onmacht tegenover de sociale wantoestanden, de eerste vlinders in haar buik: het meisje wordt in no time volwassen.

Kan het anders als je weet hoe de Belgen eerst onthaald worden als halve helden maar hoe het tij al snel keert? “In het begin wilde elke Schot wel een Belg in huis”, vertelt Annelies Beck. “Maar iedereen geloofde dat die oorlog tot Kerstmis zou duren, terwijl hij uiteindelijk vier jaar aan sleepte. De meeste Belgen spraken amper Engels, de Schotten hadden hun eigen problemen, er waren ook cultuurverschillen –  neem alleen al de Belgische gewoonte om paardenvlees te eten: dat leidde tot wrijvingen. In sommige steden zijn er zelfs relletjes geweest met Belgen.”

Winnaars en verliezers

Een oorlog kent altijd winnaars en verliezers, en niet alleen op het slagveld. In Over het Kanaal staat dat gegeven niet zo centraal zoals in pakweg Elsschot zijn Het tankschip. Maar ook Annelies Beck gaat het thema niet uit de weg. Ze toont aan hoe een deel van de Belgo-Schotse elite beter wordt van de miserie van de kolonie vluchtelingen.

Want de Belgen moeten natuurlijk allemaal een onderkomen krijgen en daar vallen centen mee te verdienen. “Wij staan ook onder druk van onze aandeelhouders. Het zijn voor iedereen moeilijke tijden”, zegt de Belgische viceconsul, die zich naast zijn ambtelijk werk op de Schotse immobiliën- en vastgoedmarkt heeft gestort.

Misschien had Annelies Beck haar verhaal wat weerhaakjes mogen geven: af en toe vonden we het net iets te vlak. Maar eigenlijk is dat maar een opmerking in de marge. Wij hebben dit boek graag gelezen. En de geschiedenis van de Belgen in Schotland verdient het om ruim verspreid te worden.

Thomas Blommaert

Annelies Beck, Over het Kanaal, Uitgeverij De Geus, 347 pagina’s

Entry filed under: Boeken. Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .

Boek: Hoop en vooruitzicht (Noam Chomsky) Actietip: Make-over van een vluchteling

2 reacties Add your own

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Welkom op de blog van Visie! Hier vind je…

films
boeken
theater
expo’s
vakantie- en actietips
jeugd
Ideeën of een reactie? Laat ze zeker achter!

Aantal bezoekers

  • 208,584 bezoekers

%d bloggers op de volgende wijze: